φίλες και φίλοι, γεια σας και χαρά σας!
Δούλεψα στο κήπο, φρόντισα τα παιδιά, πήγα σε μια θεία μου και της έφτιαξα το μηχανισμό που αναβοκατεβάζει το παντζούρι, πήγα στο βιβλιοπωλείο και πήρα ένα βιβλίο που παρήγγειλα, ήπια δύο τρία τσιπουράκια, με καλο μεζέ, μερακλώθηκα και πάνω στο μεράκι μου (όλα με το μεράκι γίνονται – ο κομμουνισμός είναι το μεράκι όλων μας) κάθομαι να κουβεντιάσω με σας και τον Έζρα Πάουντ. Ο ποιητής δεν ήταν φασίστας -ήταν αφελής. Μου αρέσουν πολύ οι αφελείς άνθρωποι -είναι αθώοι, ποιητές και ηττημένοι: ο Ρίτσος την είχε καταβρεί στην εξορία -αρσενικά να περιμένουν στην σειρά! Θα στρέψω την προσοχή μου σε ένα πάρα πολύ σπουδαίο ποίημά του το οποίο έχει παρερμηνευθεί και ακρωτηριασθεί. Παλαιότερα είχα σχηματίσει την εντύπωση ότι η παρερμηνεία του οφείλονταν στην άγνοια. Σήμερα, θα δείξω ότι δεν πρόκειται περί άγνοιας άλλά περί συνειδητής διαστρέβλωσης. Πρόκειται για το το τεσσαρακοστό πέμπτο άσμα (canto ΧLV), το With Usura. Συνηθίζεται, από ξένους και έλληνες μεταφραστές, η λέξη usura να αποδίδεται ως τοκογλυφία. Θα δείξω ότι ο Έζρα Πάουντ δεν εννούσε με τον όρο usura την τοκογλυφία αλλά τον τόκο. Την τοκογλυφία μπορούμε να την αμφισβητήσουμε αλλά όχι και τον τόκο! Για όνομα του Θεού! Ο τόκος είναι καλός, και το κέρδος είναι καλό αλλά η τοκογλυφία και η κερδοσκοπία, όχι, προς Θεού, είναι απαράδεκτες. Να αρπάζεις λίγο (τόκος, κέρδος) δεν είναι πρόβλημα, να αρπάζεις ασύδοτα (κερδοσκοπία, τοκογλυφία) αυτό είναι το πρόβλημα. Αυτό μας λένε οι κριτικοί ότι εννούσε ο Πάουντ. Κάνουν λάθος! Εννοούσε τον τόκο και όχι την τοκογλυφία! Πριν σχολιάσω το ποίημα, θα το παραθέσω, διαβάστε το με προσοχή και αύριο, μεθαύριο, όποτε μπορέσουμε, τα ξαναλέμε.
With Usura
With usura hath no man a house of good stone
each block cut smooth and well fitting
that design might cover their face,
with usura
hath no man a painted paradise on his church wall
harpes et luthes
or where virgin receiveth message
and halo projects fron incision,
with usura
seeth no man Gonzaga his heirs and his concubines
no picture is made to endure nor to live with
but it is made to sell and sell quickly
with usura, sin against nature,
is thy bread ever more of stale rags
is thy bread dry as paper
with no mountain wheat, no strong flour
with usura the line grows thick
with usura is no clear demarcation
and no man can find site for his dwelling.
stone cutter is kept from from his stone
weaver is kept from his loom
WITH USURA
wool comes not to market
sheep bringeth no gain with usura
Usura is a murrain, usura
blunteth the needle in the maid’ s hand
and stoppeth the spinner’ s cunning. Pietro Lompardo
came not by usura
Duccio came not by usura nor Pier della Francesca; Zuan
Bellin’ not by usura
nor was ‘La Calunnia’ painted.
Came not by usura Angelico; came not Ambrogio Praedis,
Came no church of cut stone signed: Adamo me fecit.
Not by usura St. Trophine
Not by usura Saint Hilaire,
Usura rusteth the chisel
It rusteth the craft and the craftsman
It gnaweth the thread in the loom
None learneth to weave gold in her pattern;
Azure hath a canker by usura; cramoisi is unbroidered
Emerald findeth no Memling
Usura stayeth the young man’ s courting
It hath brought the young bride and her bridegroom
CONTRA NATURAM
They have brought whores for Eleusis
Corpses are set to banquet
as behest of usura.
Το πρώτο ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε είναι το εξής: γιατί ο ποιητής επέλεξε τη λατινική λέξη usura και όχι την αγγλική usury; Όποιος, όποια μας δώσει μια πειστική απάντηση, θα τον/την κεράσω ένα τσίπουρο στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης.