φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΤΑ κρισιμότερα από τα ερωτήματα αυτά δεν έχουν διατυπωθεί μέχρι τώρα, απ’ όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω. Αίρω τις επιφυλάξεις μου και ομιλώ με βεβαιότητα – δεν έχουν διατυπωθεί. Διότι, εάν είχαν διατυπωθεί, θα γνωρίζαμε τις απαντήσεις. Αλλά δεν τις γνωρίζουμε – θα εξαιρέσουμε τα λιγότερο κρίσιμα ερωτήματα “γιατί τον Ιούλιο/Αύγουστο;”, “γιατί μόνο άνδρες;” και “γιατί μόνο αριστοκράτες (πλούσιοι και ισχυροί) άνδρες;”. Οι αθλητικοί αγώνες στην Ολυμπία διεξάγονταν το καλοκαίρι διότι τότε μόνο μπορούσαν να ταξιδέψουν, να διανυκτερεύσουν στην ύπαιθρο, χωρίς να βρέχονται και να κρυώνουν – το ταξίδι διαρκούσε πολλές μέρες, με τα πόδια. Από την Αθήνα για να πας στην Ολυμπία, μέσω Αργολίδας και Αρκαδίας, ήθελες 7-10 μέρες και άλλες τόσες να επιστρέψεις. Οι αθλητές που συμμετείχαν έπρεπε να είναι εκεί ένα μήνα πριν. Οι θεατές έπρεπε να είναι κάποιες μέρες πριν την έναρξη των αγώνων για να προλάβουν να βρουν μέρος να κατασκηνώσουν και δεν έφευγαν αμέσως με τη λήξη τους. Συμμετείχαν μόνο άνδρες γιατί τα αγωνίσματα ήταν στρατιωτικές ασκήσεις, και σε αυτές επιδίδονταν μόνο οι πολεμιστές, οι οπλίται. Οι γυναίκες ήταν αποκλεισμένες από τις δημόσιες δραστηριότητες των ανδρών, την πολιτική, τον πόλεμο, τους αθλητικούς αγώνες. Άλλωστε, το ταξίδι διαρκούσε πολύ και δεν θα μπορούσαν να φύγουν από το σπίτι – ήταν επιφορτισμένες με το καθήκον της επιτήρησης του οίκου, του νοικουριού. Και γιατί συμμετείχαν και παρακολουθούσαν τους αγώνες μόνο οι πλούσιοι και οι ισχυροί, οι αριστοκράτες γαιοκτήμονες; Γιατί το κόστος του ταξιδιού ήταν μεγάλο, γιατί μπορούσαν να απουσιάσουν, δούλευαν οι δούλοι στα χωράφια, και γιατί ήταν άκρως ανταγωνιστικοί και λάτρευαν τη νίκη, την επιτυχία – ποθούσαν διακαώς και να τη βλέπουν και να την αποσπούν, να την κερδίζουν. Κατά συνέπεια, η απάντηση στο ερώτημα “γιατί κάθε τέσσερα χρόνια;” είναι εύλογη: δεν θα ήθελαν να υποστούν την ταλαιπωρία και τα έξοδα κάθε χρόνο! Γιατί όμως στην Ολυμπία; Γιατί το 776 π. Χ. διεξάχθηκαν πρώτη φορά οι αθλητικοί αγώνες με αθλητές πέραν της Ηλείας; Γιατί το πρώτο και για 41 Ολυμπιάδες (164 χρόνια!) το μόνο αγώνισμα ήταν ο δρόμος ταχύτητας, το στάδιον (144 μέτρα);