φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΤΟ σημερινό σημείωμα θα είναι κατά πάσα πιθανότητα το προτελευταίο που γράφω για τον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνησή του (θα γράψω άλλο ένα για τον Στέλιο Κούλογλου και τον Γιάννη Μηλιό για να κατανοήσουμε τους σχεδιασμούς και την εκπλήρωσή τους στα άδυτα του κομματικού κέντρου λήψης αποφάσεων του ΣΥΡΙΖΑ). Η επιδίωξή μου ήταν και είναι να φέρω στο προσκήνιο το αναπόφευκτο αδιέξοδο προς το οποίο κινείται ολοταχώς, να εκθέσω δηλαδή το πυρηνικό, κομβικό μέλημά του που δεν είναι άλλο από την ενίσχυση της ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού, από την αύξηση της κερδοφορίας του. Μεθαύριο θα απαντήσω στο σχόλιο του Φιλίστορος – μπορείτε να το διαβάσετε στο σημείωμα για τους χαζοχαρούμενους μικροαστούς της χαζοχαρούμενης κυβέρνησης του χαζοχαρούμενου ΣΥΡΙΖΑ.
ΕΓΡΑΨΑ χτες ότι τα βράχια στα οποία τον σπρώχνουν οι ανηλεείς θυελλώδεις άνεμοι του καπιταλισμού, πάνω στα οποία και θα συντριβεί, είναι η ανεργία και η κοινωνική καταβαράθρωση ενός πολύ μεγάλου μέρους των μικρομεσαίων. Ο ΣΥΡΙΖΑ μας λέει ότι αυτά τα δύο μεγάλα κοινωνικά προβλήματα θα τα αντιμετωπίσει και θα τα επιλύσει με την ανάπτυξη, του καπιταλισμού εννοείται. Η ανάπτυξη του καπιταλισμού βέβαια θα έχει ως αποτέλεσμα και την αύξηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Συνοψίζοντας: θα υπάρξει ανάπτυξη, θα υπάρξει αύξηση της κερδοφορίας, η οποία και θα επιτρέψει την επίλυση των προαναφερθέντων κοινωνικών προβλημάτων. Ερωτώ ο διεστραμμένα δύσπιστος: η ανάπτυξη και η αύξηση της κερδοφορίας είναι προϋπόθεση για την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων ή μήπως η επιδίωξη της επίλυσής τους είναι ο καπνός που δεν μας επιτρέπει να διακρίνουμε τη βασική του επιδίωξη, την ανάπτυξη του καπιταλισμού και την εξ αυτής προερχόμενη αύξηση της κερδοφορίας; Εάν ισχύει το πρώτο, τότε είναι χαζοχαρούμενοι· εάν ισχύει το δεύτερο, είναι απατεώνες. Θεωρώ ότι ισχύουν και τα δύο: είναι και χαζοχαρούμενοι και απατεώνες, είναι χαζοχαρούμενοι απατεώνες.
ΕΝΑ πολύ χαρακτηριστικό δείγμα χαζοχαρούμενης απάτης είδα και άκουσα χτες το πρωί στην τηλεόραση, δεν θυμάμαι σε ποιο κανάλι. Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ (Α΄Πειραιώς) Στάθης Λεωτσάκος απάντησε ως εξής, επί λέξει, στη μομφή κάποιου αντιπάλου ότι με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν θα γίνουν επενδύσεις: όχι μόνο θέλουμε επενδύσεις αλλά και θα δώσουμε και δωρεάν οίκημα για να έρθει η . . . ή η Μερσεντές. Αλήθεια σας λέω, μα τον Χριστό και την Παναγία! (Τα αποσιωπητικά τα έβαλα γιατί δεν θυμάμαι το όνομα της πρώτης αυτοκινητοβιομηχανίας που ανέφερε ο φωστήρας δουλευτής μας). Θα παραχωρήσουμε δωρεάν οίκημα στην Μερσεντές για να παράγει αυτοκίνητα, Μερσεντάρες, τα οποία εικάζω ή θα πωλούνται στην εγχώρια αγορά ή θα εξάγονται σε άλλες χώρες, στη Βουλγαρία ας πούμε. Η απάντηση του δουλευτή μας συμπυκνώνει σε μια φράση τον ΣΥΡΙΖΑ, τόσο τις επιδιώξεις του όσο και τις αυταπάτες του.
ΓΙΑ να υπάρξει ανάπτυξη, άρα και αύξηση του ελληνικού καπιταλισμού, θα πρέπει ή (α) να αυξηθεί η παραγωγή, και να πουληθεί βέβαια, ή (β) να μειωθεί το κόστος εργασίας ή (γ) να κλείσουν ανταγωνιστικές επιχειρήσεις που είναι βέβαια οι πολύ μικρές (μέχρι 20 μισθωτούς εργάτες), οι μικρές (μέχρι 50) και οι μεσαίες (μέχρι 250) και (δ) να εξαλειφθούν αρχαϊκοί τρόποι παραγωγής που επιβιώνουν σε ευρεία κλίμακα υπό την κυριαρχία του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία – λιγότερο η Ιταλία – ή όλα αυτά μαζί ή μερικά από αυτά συνδυαζόμενα. Για να επιτευχθεί το (α), η ανάπτυξη και η αύξηση της κερδοφορίας, θα πρέπει να επιτευχθούν τα άλλα τρία – αυτή ήταν η επιδίωξη της καπιταλιστικής επίθεσης που ζήσαμε, ζούμε και θα ζήσουμε και στα προσεχή χρόνια. Η επίθεση ήταν νικηφόρα αλλά δεν ολοκληρώθηκε. Οι συνέπειές της τρομακτικές: μείωση μισθού και μεροκάματου, αύξηση χρόνου εργασίας, ανεργία, καταβαράθρωση μικρομεσαίων κοινωνικών στρωμάτων.
ΜΠΟΡΕΙ να υπάρξει το α χωρίς το β, το γ και το δ; Δε νομίζω – είμαι βέβαιος. Ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ότι η συνταγή είναι λάθος. Η συνταγή, από τη μεριά του Κυρίου καπιταλιστή ασφαλώς, είναι πολύ σωστή διότι είναι η μόνη. Ποια είναι η σωστή συνταγή; Η συνταγή του ΣΥΡΙΖΑ. Να ποια είναι: το α θα επιτευχθεί χωρίς το β, γ και δ: δεν θα μειωθεί ο μισθός, δεν θα κλείσουν οι μικροί, δεν θα εξαλειφτούν κατάλοιπα αρχαϊκών τρόπων παραγωγής. Η παραγωγή θα αυξηθεί, θα πουληθεί και έτσι θα έχουμε και ανάπτυξη και αύξηση της κερδοφορίας. Θα αυξηθεί η υπάρχουσα παραγωγή και θα υπάρξει κι άλλη παραγωγή, η παραγωγή Μερσεντές, ας πούμε.
ΠΏΣ θα πουληθεί η μεγαλύτερη παραγωγή; Με την αποφυγή της μείωσης του μισθού ή και με την αύξησή της. Πρόκειται για το κλασικό μοντελάκι της ιστορικής Αριστεράς: θα αναλάβουμε τη διαχείριση και τον συντονισμό του Κράτους, με εκλογές ασφαλώς, και με μοχλό την επιβολή της κοινωνικής δικαιοσύνης θα αυξηθεί η κατανάλωση, άρα θα αυξηθεί η παραγωγή, άρα θα μειωθεί η ανεργία, άρα θα αυξηθεί παραπάνω η κατανάλωση – θα εκκινήσει δηλαδή μια διαδικασία πλεονικής σπείρας, η κατάληξη της οποίας θα είναι να έχουμε και το σκύλο χορτάτο και την πίτα αφάγωτη: και ανάπτυξη και αύξηση της κερδοφορίας και αύξηση του μισθού και μείωση, έως εξαφάνιση της ανεργίας και επιβίωση των μικρών και διαιώνιση των αρχαϊκών τρόπων παραγωγής.
ΑΥΤΟΣ είναι, φίλες και φίλοι, με λίγα και απλά λόγια ο εκλογικισμός και ο κυβερνητισμός της Ιστορικής Αριστεράς, και δη του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα. Θα μου πείτε, μα γιατί, τόσο δύσκολο είναι να επιτευχθεί; Κι εγώ θα σας απαντήσω: ούτε μία στο εκατομμύριο! Το γνωρίζουν αυτό οι οικονομολόγοι του ΣΥΡΙΖΑ; Μα είναι δυνατόν να μην το γνωρίζουν; Μα αν το γνωρίζουν, γιατί αποπειρώνται να υλοποιήσουν αυτή την συνταγή; Αποπειρώνται; Δεν θα το έλεγα.
ΆΛΛΑ λοιπόν λένε κι άλλα κάνουν, άλλα θα κάνουν. Γιατί είναι όμως δύσκολο να εκτελεστεί η συνταγή του εκλογικισμού και του κυβερνητισμού, η συνταγή της επιβολής της κοινωνικής δικαιοσύνης; Πριν απαντήσω, ας εξηγηθώ.
ΣΕ αυτό το σημείο, φίλες και φίλοι, σταματώ να γράφω για τον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνησή του. Να θυμηθούμε μόνο ότι σε όποια ανεπτυγμένη ή μη καπιταλιστική κοινωνία της Ευρώπης επιχειρήθηκε κάτι ανάλογο, η Αριστερά εξαφανίστηκε από προσώπου γης. Ή μετεξελίχθηκε σε ακραιφνή υπηρέτη του Κυρίου καπιταλιστή και του Κράτους (σοσιαλδημοκρατία).
Η απάντηση που οφείλω να διατυπώσω θα είναι το συμπέρασμα μιας σειράς σημειωμάτων με αντικείμενο τις έννοιες της επέκτασης, της στασιμότητας και της συρρίκνωσης ενός τρόπου παραγωγής και αρπαγής. Θα εξετάσουμε διεξοδικά την επέκταση, τη στασιμότητα και τη συρρίκνωση του δουλοκτητικού, φεουδαρχικού και καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και θα αναρωτηθούμε: Σε ποια φάση βρίσκεται γενικά ο καπιταλισμός σήμερα και ειδικά ο ελληνικός καπιταλισμός; Γιατί λέμε ελληνικός καπιταλισμός, σε τι διαφέρει από τον αγγλικό ή τον γερμανικό;
ΔΕΝ θα αποφύγω να διατυπώσω το συμπέρασμα στο οποίο έχω καταλήξει: ο παγκόσμιος καπιταλισμός, και ο ελληνικός, τείνει να εισέλθει στη φάση της στασιμότητας, η οποία προφανώς θα διαρκέσει κάποιες δεκαετίες, και ακολούθως στη φάση της συρρίκνωσης. Την εξέλιξη αυτή την έχουν κατανοήσει οι νεοφιλελεύθεροι θεωρητικοί, στοχαστές, μελετώντας τον Μαρξ ασφαλώς, όχι όμως και οι μαρξιστές της ιστορικής Αριστεράς. Αυτοί ζούνε στην κοσμάρα τους: ή κολλημένοι στο ένδοξο παρελθόν ή γοητευμένοι από τα κάλλη του καπιταλισμού.
ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑ του (ελληνικού) καπιταλισμού και εκλογικισμός/κυβερνητισμός είναι παντελώς ασύμβατα. Θα το εξετάσουμε επί το διεξοδικότερον προσεχώς.